Krótka odpowiedź: tak, urząd będzie widział dużo więcej niż wcześniej

DAC-8 to unijna dyrektywa, która rozszerza automatyczną wymianę informacji podatkowych na rynek kryptowalut. Jej celem jest to, aby administracje skarbowe dostawały od dostawców usług krypto uporządkowane dane o użytkownikach i ich transakcjach. Przepisy unijne stosuje się od 1 stycznia 2026 r..

To nie oznacza jednak, że Urząd Skarbowy ma podgląd na żywo do całego blockchaina. W praktyce chodzi o to, że dane mają raportować giełdy i inni dostawcy usług związanych z krypto, a następnie informacje te trafiają do Szefa KAS i mogą być przekazywane dalej między państwami. Czyli nie jest to magiczne śledzenie wszystkiego w czasie rzeczywistym, tylko system raportowania oparty na pośrednikach.

Co właściwie będzie raportowane?

Zakres danych jest szeroki. W przypadku osoby fizycznej raport może obejmować m.in. imię i nazwisko, adres, państwo rezydencji podatkowej, numer identyfikatora podatkowego oraz datę i miejsce urodzenia. Do tego dochodzą dane dotyczące samych operacji - między innymi łączne kwoty nabyć za waluty fiat, łączne kwoty zbyć za waluty fiat, wymiany krypto-krypto, transakcje płatnicze oraz określone transfery.

Co ważne, raportowanie nie ogranicza się wyłącznie do klasycznej sprzedaży krypto za PLN czy EUR. Przepisy przewidują też raportowanie wartości wymian na inne krypto oraz części transferów, jeśli nie ma informacji, że są one powiązane z innym profesjonalnym uczestnikiem rynku. Innymi słowy, także ruch poza giełdę może mieć znaczenie.

Od kiedy to działa w praktyce?

Najważniejsza data to 1 stycznia 2026 r. - od tego momentu DAC-8 obowiązuje na poziomie unijnym. Polska ustawa weszła w życie 18 marca 2026 r. i przewiduje, że pierwszym okresem sprawozdawczym jest rok 2026. Raportujący dostawca usług w zakresie kryptoaktywów przekazuje informacje do Szefa KAS do 30 czerwca następnego roku, a dalej informacje są przekazywane między państwami do 30 września.

Dla użytkownika oznacza to jedno: transakcje z 2026 r. nie znikną w systemie. Będą objęte raportowaniem, a administracja skarbowa dostanie o nich dużo bardziej uporządkowaną informację niż wcześniej.

Czy to dotyczy także starych kont?

Tak. Przepisy przejściowe przewidują, że dostawcy usług krypto mają zebrać od dotychczasowych klientów odpowiednie oświadczenia, w tym dotyczące rezydencji podatkowej. Polska ustawa wskazuje termin do 31 października 2026 r. na wystąpienie o takie oświadczenia wobec klientów istniejących już przed wejściem ustawy w życie. Jeżeli użytkownik nie przekaże wymaganych danych, raportujący dostawca może ostatecznie uniemożliwić mu dokonywanie transakcji do czasu uzupełnienia informacji.

Co to oznacza dla osoby, która rozlicza krypto?

Najprościej mówiąc, coraz mniej opłaca się liczyć na to, że nikt tego nie sprawdzi. Jeżeli korzystasz z giełd lub innych usługodawców, którzy podlegają raportowaniu, Twoje dane i transakcje mogą trafić do systemu wymiany informacji podatkowych. Z perspektywy użytkownika kluczowe staje się więc nie pytanie „czy urząd to zobaczy”, ale „czy moje własne rozliczenie zgadza się z tym, co zaraportuje platforma”.

Właśnie dlatego porządna ewidencja transakcji ma dziś jeszcze większe znaczenie niż kilka lat temu. Gdy masz wiele operacji, kilka giełd, prowizje, przelewy między portfelami i wymiany krypto-krypto, ręczne policzenie wszystkiego staje się nie tylko czasochłonne, ale też ryzykowne.

Podsumowanie

Czy Urząd Skarbowy widzi Twoje transakcje krypto? Coraz częściej tak - i po DAC-8 będzie widział jeszcze więcej. Nie dlatego, że dostał wgląd do blockchaina, ale dlatego, że giełdy i inni dostawcy usług krypto będą raportować dane o użytkownikach i ich transakcjach w ustandaryzowany sposób. Dla inwestora najlepszą strategią nie jest dziś ukrywanie transakcji, tylko ich prawidłowe uporządkowanie i rzetelne rozliczenie.